LiDAR nedir, nasıl çalışır?
LiDAR — Light Detection and Ranging
LiDAR, lazer atımlarının gidiş-dönüş süresinden mesafe ölçerek yüzeyin yoğun 3B nokta bulutunu üreten aktif uzaktan algılama teknolojisidir. Bitki örtüsünün arasından zemine ulaşabilir, gece de çalışır.
Nasıl çalışır?
Tarayıcı saniyede yüz binlerce-milyonlarca lazer atımı gönderir; her atımın yansıyıp geri dönme süresi (uçuş zamanı) ışık hızıyla çarpılıp ikiye bölünerek mesafe bulunur. Aynı anda platformun konumu (GNSS) ve yönelimi (IMU) kaydedilir; mesafe + açı + konum + yönelim birleştirilerek her yansıma için X, Y, Z koordinatı üretilir. Sonuç, milyonlarca noktadan oluşan nokta bulutudur.
Havadan LiDAR (İHA/uçak) ile yersel LiDAR (TLS, mobil) aynı ilkeyle çalışır; fark platform, menzil ve yoğunluktur. DJI Zenmuse L1/L2/L3 gibi İHA sensörleri tek uçuşta metrekareye yüzlerce nokta düşürebilir.
Fotogrametriden farkı
Fotogrametri yüzeyi fotoğraflardan çıkarır; gördüğü şeyi modeller. LiDAR ise yüzeyi doğrudan ölçer ve çoklu geri dönüş sayesinde yaprakların arasından zemine ulaşır. Bu yüzden ormanlık ve çalılık arazide sayısal arazi modeli üretmenin güvenilir yolu LiDAR'dır. Buna karşılık LiDAR renk bilgisi taşımaz (RGB kamera ile boyanır) ve donanımı daha pahalıdır. Pratikte ikisi birlikte kullanılır: LiDAR zemin ve yapı geometrisi, fotoğraf ortofoto ve doku için.
Sahada nelere dikkat edilir?
- Zemine ulaşan yoğunluk toplam yoğunluktan önemlidir: yoğun bitki örtüsünde noktaların yalnız %10-30'u zemine iner. Ürün hedefine göre yoğunluk planlayın.
- Şerit bindirmesi (%20-30) ve şerit uyuşturma (strip adjustment) yapılmazsa komşu şeritler arasında desimetre düzeyinde kot basamağı kalır.
- GNSS/IMU kalitesi mutlak doğruluğu belirler; baz istasyonu verisi uçuşla eş zamanlı kaydedilmeli, çözüm PPK ile yapılmalıdır.
- Kotlar elipsoidaldir; teslimattan önce jeoit düzeltmesi (TG-20) uygulanmalıdır.
Sık sorulanlar
LiDAR ile hangi doğruluk elde edilir?
İHA LiDAR'da iyi bir GNSS/IMU ve PPK çözümüyle düşey doğruluk tipik olarak 3–5 cm (RMSE), yatay 5–10 cm mertebesindedir; kesin değer sensör, uçuş yüksekliği ve yer kontrol noktalarıyla yapılan denetime bağlıdır.
LiDAR gece çalışır mı?
Evet. LiDAR kendi ışığını ürettiği için gün ışığına bağlı değildir; yalnız yağmur, sis ve ıslak yüzeyler sinyali zayıflatır.
İlgili terimler
Tüm terimler için Haritacılık Sözlüğü. Bir hata gördüyseniz ya da eklenmesini istediğiniz terim varsa yazın. Son güncelleme: 2026-09-26.