Sayısal arazi modeli (SAM, DTM) nedir?
Sayısal Arazi Modeli (SAM / DTM) — Digital Terrain Model
Sayısal Arazi Modeli (SAM, İng. DTM), bina ve bitki örtüsü çıkarılmış çıplak zeminin yükseklik modelidir. Eşyükselti eğrisi, hacim, eğim ve kazı-dolgu hesaplarının temelidir.
SAM, SYM ve DEM
SAM (DTM) yalnız zemini, SYM (DSM) ağaç ve bina dahil en üst yüzeyi temsil eder. DEM her ikisini kapsayan genel addır; İngilizce kaynaklarda çoğu zaman DTM anlamında kullanılır. Bu programda ve belgelerimizde SAM = Sayısal Arazi Modeli terimi kullanılır.
Nasıl üretilir?
Nokta bulutunda zemin sınıfı ayrılır; zemin noktaları belirli hücre boyutunda (0,25-1 m) bir ızgaraya indirgenir; nokta düşmeyen hücreler (bina altı, su, gölge) komşulardan doldurulur. Doldurma yöntemi önemlidir: en yakın kotu kopyalamak basamak bırakır, Laplace/TIN ara değerlemesi pürüzsüz geçiş verir. Ürün GeoTIFF olarak teslim edilir; NoData değeri ve CRS künyesi dosyada bulunmalıdır.
Doğruluk ve kontrol
SAM doğruluğu denetim noktalarında ölçülür: modelden okunan kot ile GNSS/nivelman kotu farkının RMSE'si. Bitki örtülü alanda sınıflandırma kalitesi, açık alanda GNSS/IMU ve jeoit düzeltmesi belirleyicidir. Kot sistemi mutlaka belirtilmelidir (elipsoidal mi, TG-20 ortometrik mi) — bkz. jeoit.
Sık sorulanlar
SAM için hangi hücre boyutu seçilmeli?
Zemin nokta yoğunluğuna göre: hücre başına en az 2-4 zemin noktası düşmeli. 50 nk/m² LiDAR'da 0,25-0,5 m, 10 nk/m²'de 1 m makuldür. Daha küçük hücre daha iyi model demek değildir; boş hücre ve gürültü artar.
SAM'dan eşyükselti eğrisi nasıl çıkar?
Izgaradan eş değer çizgileri (marching squares) üretilir; dişli görünümü önlemek için ızgara hafifçe yumuşatılır ya da eğri sonradan genelleştirilir. Aralık ölçekle uyumlu seçilir (1/1000 için 1 m, 1/5000 için 5 m yaygındır).
İlgili terimler
Tüm terimler için Haritacılık Sözlüğü. Bir hata gördüyseniz ya da eklenmesini istediğiniz terim varsa yazın. Son güncelleme: 2026-09-26.