BÖHHBÜY ve İHA fotogrametrisi
BÖHHBÜY ve İHA Fotogrametrisi — Turkish Large-Scale Mapping Regulation and UAV Photogrammetry
BÖHHBÜY (Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği), Türkiye'de büyük ölçekli harita ve ortofoto üretiminin teknik koşullarını belirler. İHA fotogrametrisinde GSD, bindirme ve kontrol noktaları bu çerçevede planlanır.
BÖHHBÜY neyi düzenler?
Yönetmelik, büyük ölçekli harita ve harita bilgilerinin üretimine ilişkin teknik esasları tanımlar: kullanılacak veri, doğruluk, kontrol ve teslim koşulları. İHA ile yapılan fotogrametrik üretim de bu esaslara göre planlanır ve denetlenir. Madde numaraları ve ayrıntılar güncellenebildiği için, projeye başlamadan yürürlükteki metni mutlaka kontrol edin.
Ölçeğe bağlı GSD sınırı
BÖHHBÜY'nin 54. maddesine göre 1/1000 ölçekli harita ve ortofoto üretiminde kullanılacak hava fotoğraflarının yer örnekleme aralığı (GSD) 10 cm'den fazla olmamalıdır. Bu sınır, 1/1000 ölçek için uluslararası tavsiyelerden daha sıkıdır. Bu yüzden uçuş yüksekliği kamera ve sensör özelliklerine göre hesaplanarak planlanmalıdır.
Bindirme ve uçuş planı
İHA fotogrametrisinde yaygın uygulama, ileri bindirme %75–85 ve yan bindirme %60–70 aralığıdır. Küçük görüntü ayak izi, rüzgârla oluşan dönüklükler ve SfM yazılımlarının çok sayıda ortak nokta istemesi bunu gerektirir. Bindirme, GSD ve rüzgâr yönüne göre kolon (şerit) yönü, planlama aşamasında birlikte hesaplanmalıdır.
HRYFlyplan, uçuş planını BÖHHBÜY esaslarına göre otomatik hesaplar; GSD ve bindirmeyi gösterir, rüzgâra göre kolon yönünü belirler, KMZ ve rapor üretir.
Yer kontrol noktaları ve doğruluk
Yer kontrol noktalarında sayıdan çok dağılım önemlidir: köşelere, kenar ortalarına ve blok içine dengeli yayılmalıdır. Bazı noktalar dengelemeye sokulmadan denetim noktası olarak ayrılmalı; ürünün doğruluğu bu bağımsız noktalarla RMSE olarak raporlanmalıdır. PPK/RTK donanımlı İHA kullanılsa bile bağımsız doğrulama gereği ortadan kalkmaz.
Uçuşa çıkmadan kontrol listesi
- Üretilecek harita ölçeği ve buna bağlı GSD sınırı
- İHA ve sensör için uçuş yüksekliği, bindirme ve kolon yönü
- Kontrol ve denetim noktalarının planı
- İzin ve hava sahası koşulları (SHGM)
Dikkat: yönetmelik güncellenebilir
Bu sayfa genel bir çerçeve sunar; yürürlükteki yönetmelik ve ilgili genelgeler zaman içinde değişebilir. Projeye özel koşullar için sözleşmedeki teknik şartnameyi ve idarenin (örneğin belediye veya kurum) ek isteklerini ayrıca okuyun. Planı bir kez hazırlamak yerine, her proje öncesinde ölçek, GSD, bindirme ve kontrol noktası gereksinimlerini kontrol listesiyle gözden geçirmek hatayı önler.
Ortaya çıkan ortofoto için ortomozaik kalitesi de ayrıca denetlenmelidir: dikiş hatları, yatık bina görüntüleri ve boşluk bölgeleri teslim öncesi incelenmelidir.
Planlama aşamasında rüzgâr, sensör ve irtifa seçimini birlikte düşünün: yüksek uçuş daha az fotoğraf demektir ama GSD sınırını aşabilir, alçak uçuş ise yüksek çözünürlük getirir ama uçuş süresini uzatır. HRYFlyplan bu dengeyi görmenizi sağlar; planın raporunda GSD, bindirme ve kolon yönü birlikte görünür. Yönetmelik gereklerini plan aşamasında karşılamak, işleme sırasında sürpriz yaşamayı önler.
Sık sorulanlar
BÖHHBÜY 1/1000 ölçekte en fazla kaç cm GSD ister?
1/1000 ölçekli harita ve ortofoto üretiminde GSD'nin 10 cm'den fazla olmaması gerekir (yönetmeliğin 54. maddesi). Yürürlükteki metni her projede kontrol edin.
İHA fotogrametrisinde bindirme ne olmalı?
Yaygın uygulamada ileri bindirme %75–85, yan bindirme %60–70 aralığında planlanır.
HRYFlyplan BÖHHBÜY'ye uygun plan yapar mı?
HRYFlyplan, uçuş planını BÖHHBÜY esaslarına göre otomatik hesaplar. Nihai sorumluluk ve izinler her zaman uygulayıcıdadır.
İlgili terimler
Tüm terimler için Haritacılık Sözlüğü. Bir hata gördüyseniz ya da eklenmesini istediğiniz terim varsa yazın. Son güncelleme: 2026-10-21.