SHGM kuralları ve haritacılık uçuşları
SHGM İHA Uçuş İzni — UAV Flight Permissions in Türkiye
Türkiye'de İHA uçuşlarının düzenleyicisi Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'dür (SHGM). 500 gr üzeri İHA kaydı, ticari uçuşta lisans ve sigorta, sahaya özgü izinler haritacılık uçuşlarının ön koşuludur.
Neden SHGM kuralları önemli?
Fotogrametri veya LiDAR uçuşu çoğu zaman şehir yakınında, enerji hattı veya yol gibi hassas yapıların yakınında yapılır. Kural ihlali hem cezai yaptırım hem de güvenlik riski doğurur. Uçuş planı doğru olsa bile izinsiz uçuş projeyi riske atar.
Temel yükümlülükler
- Kayıt: 500 gr üzeri her İHA'nın SHGM'ye kaydı zorunludur.
- Ticari uçuş: lisans, sigorta ve sahaya özgü izinler gerekir.
- Sınıflar: 30 Temmuz 2026'da yayımlanan SHT-İHA (İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı) ile sınıflar M0 (0,5–4 kg), M1 (4–25 kg), M2 (25–150 kg) ve M3 (150 kg üzeri) olarak tanımlanmıştır.
- Basit İHA: tasarımı gereği yatayda 10 m yarıçaplı, dikeyde 20 m'lik zarfı aşamayan Basit İHA (oyuncak) lisans, kayıt ve tescil yükümlülüklerinden muaftır (Md. 8).
Yönetmelik ve talimatlar zamanla değişir. Güncel metni ve başvuru işlemleri için resmî kaynak olan iha.shgm.gov.tr sayfasını kullanın.
Haritacılık uçuşunda pratik adımlar
- Uçuş alanını ve tarihini belirleyin; alanın hava sahası kısıtlarını (yasak, kısıtlı, tehlikeli bölgeler) kontrol edin.
- Gerekli izinleri uçuştan önce alın ve belgeleri sahada hazır bulundurun.
- Planı yaparken HRYFlyplan'ın uyarılarını dikkate alın; ancak nihai izin her zaman SHGM'den alınır.
- Uçuş yüksekliği ve alanı, izinde belirtilen sınırlarla uyumlu planlanmalıdır.
Plan ile izin ilişkisi
İzin sınırları plana etki eder: izinli yükseklik GSD hedefini, izinli alan kolon düzenini kısıtlayabilir. Bu yüzden izin başvurusu, plan taslağıyla birlikte düşünülmelidir. BÖHHBÜY gereği GSD sınırı ile izinli yükseklik çatışırsa, daha küçük kameralı veya daha uygun donanımlı İHA tercih etmek gerekebilir.
Pratik hatırlatmalar
Uçuş günü yanınızda bulundurmanız gereken belgeler (kayıt, lisans, sigorta, alan izni) önceden hazırlanmalı ve dijital kopyaları cihazınızda saklanmalıdır. Hava sahası kısıtları zaman zaman geçici olarak değişebildiğinden, uçuş öncesi son kontrolü uçuştan hemen önce yapın. Müşteriye teslim edilecek işlerde, izin belgelerinin bir kopyasını proje dosyasına eklemek denetimlerde kolaylık sağlar.
HRYFlyplan, plan aşamasında yardımcı uyarılar gösterir; ancak bu uyarılar resmî izin yerine geçmez ve sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Müşteri ve kurumlarla çalışırken, sözleşmede izin sorumluluğunun kime ait olduğunu açıkça yazın. Alan sahibinin onayı, kamu kurumu veya askerî bölge izinleri gibi ek gereklilikler olabilir; bunlar SHGM iznine ek olarak aranır. İzinleri uçuşa çok yakın tarihte değil, planlama aşamasında başlatmak, hava durumu nedeniyle ertelenen işlerde zaman kaybını önler.
Haritacılık uçuşlarında en sık sorun, izin kapsamıyla uçuş planının uyuşmamasıdır: izinde belirtilen alan, yükseklik veya tarih aralığı dışına çıkan her uçuş sorun yaratır. Planı bitirmeden önce rota sınırlarını izin dokümanıyla karşılaştırın, değişiklik gerekirse izni güncelletin.
Sık sorulanlar
İHA için SHGM kaydı ne zaman zorunludur?
500 gr üzeri her İHA'nın SHGM'ye kaydı zorunludur. Ticari uçuşlarda ayrıca lisans, sigorta ve sahaya özgü izinler gerekir.
HRYFlyplan uçuş izni yerine geçer mi?
Hayır. HRYFlyplan uyarı verir ama nihai izin her zaman SHGM'den alınır; sorumluluk uygulayıcıdadır.
Güncel kuralları nereden öğrenirim?
Resmî kaynak olan iha.shgm.gov.tr sayfasından. Kurallar değiştiği için her proje öncesinde güncel metni kontrol edin.
İlgili terimler
Tüm terimler için Haritacılık Sözlüğü. Bir hata gördüyseniz ya da eklenmesini istediğiniz terim varsa yazın. Son güncelleme: 2026-10-21.