Jeodezi · Haritacılık Sözlüğü

ITRF96 (TUREF) ile ED50 arasındaki fark nedir, hangisi kullanılmalı?

ITRF96 / TUREF ve ED50 — Turkish Datums

Türkiye'de iki datum yaşar: eski ED50 (Hayford elipsoidi, 1950) ve güncel TUREF/ITRF96 (GRS80, GNSS tabanlı). Aralarındaki fark 100-200 m mertebesindedir; karıştırılırsa harita komşu parsele kayar.

ED50

European Datum 1950; International 1924 (Hayford) elipsoidi üzerinde, klasik nirengi ağıyla kurulmuştur. Türkiye'de on yıllarca kadastro ve büyük ölçekli haritalar ED50 / 3° TM ve 6° UTM dilimlerinde üretildi. Ağ deformasyonu bölgeden bölgeye değiştiği için ED50 ↔ ITRF dönüşümü tek bir parametre setiyle cm doğruluğunda yapılamaz; ülke geneli EPSG parametresi ±2 m'dir, kadastral iş için yerel (ilçe/il) parametreler ya da ortak nokta dengelemesi gerekir.

TUREF / ITRF96

Türkiye Ulusal Referans Çerçevesi; ITRF96'nın 2005.0 epoğundaki gerçekleşmesi, GRS80 elipsoidi. TUSAGA-Aktif (CORS-TR) ağının ve BÖHHBÜY'nin sistemi budur. Pratikte WGS84/ITRF ile santimetre-desimetre düzeyinde uyuşur (plaka hareketi nedeniyle epoğa bağlı fark birikir). EPSG kodları: coğrafi 5252, TM27-TM45 için 5253-5259.

Dilimler

Büyük ölçekli haritada 3° TM dilimleri (orta meridyen 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45; k₀ = 1; yanlış doğu 500 000) kullanılır; 1/25 000 ve küçük ölçeklerde 6° UTM (35-38N, k₀ = 0,9996). Aynı datumda dilim değiştirmek kapalı formülle kayıpsızdır; datum değiştirmek değildir. Ayrıntı: TM/UTM ve koordinat dönüşümü.

Sık sorulanlar

Eski ED50 paftamı ITRF96'ya nasıl çevirmeliyim?

Sahada her iki sistemde bilinen ortak noktalarla (en az 3-4, dağılmış) 7 parametreli Helmert çözüp uygulayın; ülke geneli parametre yalnız kaba konumlama içindir. HRY Araçlar sayfası kendi parametrenizi girmenize izin verir.

WGS84 ile ITRF96 aynı mı?

Pratik olarak evet (cm-dm); kadastral hassasiyette epoğa (tarihe) bağlı plaka hareketi hesaba katılır. Günlük dönüşümlerde özdeş kabul edilir.

İlgili terimler

TM ve UTM ProjeksiyonuHer ikisi de Transversal Merkator projeksiyonudur; TM 3° dilim ve k₀ = 1 ile büyük ölçekli harita için, UTM 6°… Koordinat ve Datum DönüşümüKoordinat dönüşümü iki farklı işi kapsar: aynı datumda projeksiyon/dilim değişimi (kayıpsız, kapalı formül) ve… GNSSGNSS, GPS (ABD), GLONASS (Rusya), Galileo (AB) ve BeiDou (Çin) uydu sistemlerinin ortak adıdır. Haritacılıkta … Jeoit ve Ortometrik KotGNSS elipsoit yüksekliği (h) verir; projelerde kullanılan ortometrik kot (H) deniz seviyesine göredir. Aradaki…

Tüm terimler için Haritacılık Sözlüğü. Bir hata gördüyseniz ya da eklenmesini istediğiniz terim varsa yazın. Son güncelleme: 2026-09-26.